Blog

Nicole Hoogenboom | Valse schaamte

Vorige week, na de maandelijkse koffieochtend die ik eens per maand organiseer, had ik een afspraak van een half uur met een moeder. Ze wilde graag met mij praten over precies dat waar de koffieochtend over gegaan was: dat het soms zo zwaar is om van je eigen kind te houden.

Door het taboe dat heerst om dat toe te geven, had ze die ochtend niet durven komen. En dat was eigenlijk heel jammer, want juist met de andere ouders had ze haar verdriet en eenzaamheid kunnen delen. Alles mocht gezegd worden en juist tijdens een koffieochtend zijn er geen meningen en heeft niemand een oordeel. Maar uit een gevoel van schaamte had zij zichzelf dat samen delen ontnomen.

Ons gesprek was mooi en waardevol. Ze voelde zich gehoord en liep met een betraand, maar opgeheven gezicht mijn kantoor uit.

En toch blijft het jammer. 

Het blijft jammer dat zoveel ouders het gevoel hebben dat ze hun diepere emoties niet kunnen delen. Of eigenlijk van zichzelf niet mogen delen met een ander. En dat maakt juist extra eenzaam.

Wanneer je je emoties altijd voor je houdt, loopt je emmer op een gegeven moment compleet over. En dan krijg je vaak opeens zo veel voor je kiezen dat het maar de vraag is hoe je daarmee omgaat. Je zult niet de eerste ouder zijn die eindigt met een soort van burn-out. En hoe ga je het dan doen?

Jouw kind zal je nog steeds even veel nodig hebben, maar dan ben jij misschien niet meer in staat om er voor hem te zijn. Simpelweg doordat je alles te lang voor je hebt gehouden. Doordat je niet hebt durven delen wat jou ontzettend dwars zit of wat jou elke dag opnieuw het gevoel geeft dat je faalt. Dat je niet alleen faalt als moeder maar ook als partner, collega en vriendin. Je wereld zal steeds kleiner worden en je zult je steeds eenzamer voelen. En dat zal jou en je omgeving niet echt helpen. 

Het beeld van de juiste opvoeding moet ze gaan bijschaven

Over twee weken komt ze weer, om te leren delen wat het precies is dat het opvoeden van haar kind voor haar zo moeilijk maakt. Om te leren ontdekken waar haar eigen kwaliteiten liggen. Om te leren hoe ze deze kwaliteiten kan inzetten zodat ze ook dit kind goed kan opvoeden. Ze komt weer om meer inzicht in de diagnose te krijgen. En ze komt weer voor de erkenning dat de opvoeding van haar kind af en toe gewoon echt heel moeilijk is. Want een zeer gestructureerde opvoeding is heel belangrijk voor hem, maar zij had het zich zo anders voorgesteld.

Zij zal haar beeld moeten bijschaven en hierdoor zal ze ontdekken dat ze wél die goede moeder is die ze altijd had willen zijn. Ook al is dat een andere moeder dan ze bij zijn geboorte voor ogen had. 

Bron: https://www.nhbc.nl/blog/valse-schaamte/

 

De Krachtcentrale | Rust

Hoe kom jij tot rust? Wat verstaan we tegenwoordig eigenlijk onder rust - als mensen die leven in een samenleving waar informatie je om de oren slaat en we omringd worden door technologie waarmee we continu in contact kunnen staan met elkaar? Ik schrijf deze blog over rust, omdat ik denk dat het belang van rust totaal wordt onderschat. 

Een avondje 'Netflixen' op de bank terwijl je simultaan via de app de dag doorneemt met je beste vriendin, dat is ontspanning maar volgens mij is het geen rust. Een wandeling maken door de natuur terwijl de stem in je hoofd het lijstje met wat je nog allemaal moet doen opleest, dat is eigenlijk ook geen rust. Tot rust komen gaat dus niet vanzelf. 

Echt tot rust komen, dat is eigenlijk best hard werken. Ik moet er bewust voor kiezen om de rest van de wereld even te laten voor wat hij is en om allerlei impulsen te negeren. Telefoon uitzetten, niet nog even de was in de machine doen of een mailtje afmaken. En echt stil blijven zitten of liggen. Door op mijn adem te concentreren zorg ik er dan voor dat mijn tempo langzaam maar zeker steeds meer vertraagt. 

Als mijn lichaam even niks hoeft en m'n hoofd de tijd krijgt om alle informatie die er op me afgekomen is te verwerken, dan voel ik eerst ook weerstand. Want tot stilstand komen is ook alleen zijn met mijzelf. Het voelt als het aangaan van een confrontatie met mijzelf en alles waar ik (nog) niet bij stil heb gestaan. Daar heb ik niet altijd zin in. Tot rust komen gaat dus ook over het weerstaan van alle afleidingsmanoeuvres van mijn denken. Dat denken probeert me uit alle macht te vertellen dat er NU gegeten, gesnoept of gedronken moet worden, om me af te leiden van dat 'alleen zijn gedoe’. Gelukkig herken ik die tactiek tegenwoordig en weet ik dat ik dan precies op schema lig. Ik laat de onrust in mijn lijf haar ding doen, wacht af en blijf glimlachend liggen tot mijn denken het opgeeft. Pas in de fase daarna, als het me lukt om de gedachten voorbij te laten komen maar er geen aandacht en energie aan te besteden, dan pas kom ik tot rust. 

Iemand met autisme heeft waarschijnlijk nog veel vaker tijd nodig om tot rust te komen. Als je geen filter hebt, komen prikkels en informatie in grote hoeveelheden binnen en dat vreet energie. Het deelnemen aan de samenleving kan dan ook voelen als een grote opgave. Het alleen zijn in een vertrouwde omgeving helpt bij het verwerken van de prikkels, emoties en gedachten die in een lichaam teweeggebracht worden. Tijdig rust nemen is niet vanzelfsprekend, vanwege onderprikkeling registreert het lichaam de alarmbellen nauwelijks. Toen je ogen het licht op je werkplek niet meer konden verdragen of toen het geluid van de voorbij denderende vrachtwagen pijn deed aan je oren, had je onvoldoende door dat dit signalen zijn die je vertellen dat je overprikkelt raakt. Dat goed voor jezelf te zorgen betekent dat je uit die situatie moet stappen. Pas als het allemaal teveel geworden is, pas wanneer je lichaam absoluut geen informatie meer kan verwerken en je helemaal ‘vastgelopen’ bent, neem je rust. Als je zo uitgeput bent geraakt, duurt het een hele poos tot je weer ruimte hebt voor zoiets belangrijks als boodschappen doen. Sociaal contact is op zulke momenten gewoonweg teveel gevraagd. Rust, dat is voor ieder van ons essentieel. Voor mensen met autisme kan het leren herkennen van signalen van overprikkeling en het inbouwen van rust in de dagelijkse structuur het verschil maken tussen leven of overleven. 

-Sandra Lange-

 

Hanneke Visser | Blauwe Kikker

Typisch

"Je gaat het pas zien je het doorhebt.” De woorden van de legendarische nummer 14, held voor velen, zijn treffend in hun klaarheid. Iemand kan iets nog zo vaak tegen je zeggen, zolang het kwartje niet is gevallen, is het zinloos. Of nou ja, misschien is het een begin. Een begin van begrip. Iets wat misschien jaren later, opeens, als een Eurekamoment, tot uiting komt. Of juist geleidelijk, zonder dat je precies de vinger kunt leggen op het exacte moment waarop de verandering begon. Iedereen herkent de situaties. Van het belang van het aandoen van je fietslicht tot het besef dat het logo van BCC een stopcontact is (geen dank).

Ik ging pas onlangs zien wat ik eigenlijk al wel doorhad, maar nog niet écht. Als je begrijpt wat ik bedoel. Ik zal het proberen uit te leggen.

De woorden van mijn eigen persoonlijke held, mijn vader, maakten mede dat ik het lang niet doorhad. “Ach, de halve wereld is gek”, zei hij namelijk vaak, schouderophalend. Iedereen heeft wel wat, bedoelde hij er ongeveer mee. Mijn moeder stond er overigens net zo in. Voor mijn ouders was iets niet snel te gek. Met dat wereldbeeld werd ik opgevoed. Ongelooflijk open minded en begripvol. Zonder labels of oordelen. Ze leerden me, onbewust, achter het gedrag van iemand te kijken. Mijn vader als sociotherapeut in de verslavingszorg, mijn moeder als leerkracht in het basisonderwijs. Iemand was niet zomaar een alcoholist, junkie of probleemkind. Iemand was op de eerste plaats  mens, met zijn mooie kanten en zijn eigenaardigheden. Nooit werd er over andere mensen oordelend gesproken, zelfs niet over hen die mijn ouders veroordeelden, hen uitsloten of bespotten om hun keuzes.

Mijn eigen gedrag werd daarom niet als afwijkend of zorgelijk bestempeld. Ik was gewoon zoals ik was. Dat dat nu, op mijn 34e, ook officieel een naam heeft gekregen, zal voor mijn ouders niks wezenlijks veranderen aan hun indruk van mij. Ik blijf dezelfde Hanneke van wie ze onvoorwaardelijk houden.

Dat ik het niet doorhad kwam niet alleen daardoor. Het zat hem ook in de maatschappij, over hoe er tegen bepaalde symptomen en gedragingen, en dan met name van meisjes en vrouwen, wordt aangekeken. In onwetendheid, het kunnen camoufleren, mijn eigen intelligentie, de andere mogelijke labels die het juiste label overschaduwden, de manier waarop de geestelijke gezondheidszorg is ingericht, het milieu, plaats en tijd waarin ik opgroeide, de werkkringen waar ik terechtkwam, toevalligheden… Enzovoort. Afijn. Het maakt niet uit. Feit is dat ik nu, na 34 jaar, kan  zien nu ik het doorheb: ik ben autistisch.

De kleurenblinde kikker die niet zag dat hij blauw was en alle andere kikkers groen. Ook al waren er soms aanwijzingen, hij zag het niet. Niet écht. Omdat zijn ouders misschien ook blauw waren en zijn eigen kinderen ook. In zijn ogen was die grijstint gelijk. En deed kleur er überhaupt weinig toe.

Niet dat blauw betekent dat er geen zorgen zijn. Die zijn er zeker. En ook rouw, verdriet en pijn. Pas nu ik zie dat ik het doorheb, zie ik mezelf door mijn huidige ogen terug. En treur ik om de pijn van mijn vroegere zelf, pijn die voortkwam uit het blauw-zijn zonder het te zien.

Er is tegenwoordig steeds meer kennis beschikbaar over blauwe kikkers. Eén ervan, een hele jonge dappere Zweedse, is zelfs de nieuwe held van velen. En als je om je heen kijkt zie je ook rode, en gele, en zwarte. Iedereen heeft wel wat. Nobody’s normal. We leven soms in donkere tijden, maar de kleine beetjes licht die door de kiertjes blijven piepen zijn zó fel, dat ze het donker overschaduwen.

Ik zie nu dat ik het doorheb. Ik ben blauw. Atheïst, humanist, feminist, autist. Moeder, dochter, geliefde, vriendin. Tekstschrijver, republikein, Zwollenaar. Mens. Aangenaam.

Bron: https://www.rtvfocuszwolle.nl/hanneke-poelmans-blauwe-kikker/amp/

 

De Krachtcentrale | Autismewat?! Hoe kunnen we elkaar beter begrijpen?

Los van labels

Als je het woord autisme hoort, waar denk je dan aan? Meestal noemen mensen de film RAINMAN of vertellen ze dat een buurjongetje ook ‘de diagnose’ heeft gekregen. Mensen met autisme krijgen dus snel een label; je bent een genie of een slachtoffer. Wij denken dat de talenten en behoeften die met autisme gepaard gaan door zo’n versimpelde kijk uit beeld verdwijnen. We stellen de vraag: hoe kunnen we elkaar ècht beter begrijpen? Mensen zijn complex en daardoor interessant. Als je je eventjes verdiept in een ander kom je altijd op ideeën die je zelf nooit zou hebben bedacht. Doordat er bij mensen met autisme sprake is van een andere vorm van informatieverwerking, biedt zo iemand jou een nieuw perspectief. Daar kun je veel van leren. De Krachtcentrale start dan ook vanuit het idee dat als we in contact kunnen staan zonder vooroordelen en vanuit verwondering, iedereen mee kan doen.

Ervaringsdeskundigen

De wens om specifiek op dit vlak actief te zijn komt voort uit hun persoonlijke ervaringen met autisme. René hoorde bijna vier jaar geleden dat de verwarring waar hij al zo lang mee rondliep, zijn oorzaak vindt in autisme. “Er viel veel op z’n plek door de diagnose, maar het heeft tijd gekost om te kunnen begrijpen hoeveel impact het constante zoeken naar betekenis op me heeft gehad.” Het gebeurt ons allemaal weleens in een appje of gesprek, dat de communicatie plotseling misloopt. Vaak kun je bij navraag snel achterhalen waar jij de boodschap anders had begrepen dan dat de zender die misschien bedoeld had. Maar wat als de meeste uitwisseling van informatie met anderen voor jou een compleet raadsel is? “Het werkt voor mij zo,” zegt René, “dat ik in contact met anderen constant moet raden naar de betekenis van wat er gezegd wordt. Dat is hardstikke vermoeiend.” René vertelt verder dat hij wat mensen tegen hem zeggen ook heel letterlijk neemt en maakt zijn punt concreet met een voorbeeld uit een eerdere werksituatie. “Een collega zei eens tegen me, ‘René, ik kom er nu aan.’ Vervolgens liep hij weg om eerst nog even een bekertje koffie te halen. Zo’n rekbare definitie van ‘nu’ is erg verwarrend voor mij. Met die collega heb ik toen in een gesprekje gekeken hoe we elkaar beter kunnen begrijpen. Door samen afspraken te maken om concreter te communiceren, verliep het contact daarna veel soepeler. Maar ik heb eerst moeten leren dat het oké was om te vragen wat zo’n collega nou eigenlijk bedoelde.”

Vooruitblik

Samen hebben wij de afgelopen jaren geïnvesteerd om elkaar beter te begrijpen, vanaf nu geven we bij De Krachtcentrale in voorstellingen en trainingen deze kennis aan anderen door. In 2019 geven we een voorstelling waarin we aan de hand van humor, filmpjes, muziek en persoonlijke voorbeelden bezoekers laten ervaren hoe het is om met autisme door de wereld te wandelen.

-Sandra Lange-